‘जयंती २’च्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना सामाजिक न्यायाचा धडा; आरक्षण आणि संविधानिक मूल्यांवर घडले विचारमंथन

 

‘जयंती २’च्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना सामाजिक न्यायाचा धडा; आरक्षण आणि संविधानिक मूल्यांवर घडले विचारमंथन

धुळ्यात विद्यार्थ्यांसाठी सामाजिक विषयावरील चित्रपटाचे आयोजन; जातीय भेदभाव व आरक्षणाबाबतच्या गैरसमजांवर संवाद

जनसंघर्ष न्यूज 

धुळे | दि. २४ सप्टेंबर २०२६

महाविद्यालयीन परिसरातील जातीय भेदभाव, सामाजिक पूर्वग्रह, आरक्षणाबाबतचे गैरसमज आणि संविधानिक मूल्यांबाबत विद्यार्थ्यांमध्ये जाणीव निर्माण व्हावी, या उद्देशाने धुळ्यात ‘जयंती २’ या मराठी चित्रपटाचे विद्यार्थ्यांसाठी आयोजन करण्यात आले. मयुरी जाधव यांच्या पुढाकारातून हा सामाजिक उपक्रम राबविण्यात आला.

‘जयंती २’ या चित्रपटातून सामाजिक पार्श्वभूमीमुळे एका आदिवासी विद्यार्थिनीला महाविद्यालयीन वातावरणात करावा लागणारा भेदभाव, त्यातून निर्माण होणारा संघर्ष आणि आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण होणारे गैरसमज यांचे चित्रण करण्यात आले आहे.

चित्रपटातील पायल या आदिवासी विद्यार्थिनीला सामाजिक भेदभावाचा सामना करावा लागतो. अन्यायाविरोधात आवाज उठवल्यानंतर तिच्यावरच निलंबनाची कारवाई केली जाते. त्यानंतर विद्यार्थी तिच्या समर्थनार्थ एकत्र येत निष्पक्ष चौकशीची मागणी करतात. या कथानकाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांसमोर सामाजिक अन्याय, समानता आणि प्रतिनिधित्वाचे प्रश्न प्रभावीपणे मांडण्यात आले.

चित्रपटाच्या प्रदर्शनानंतर विद्यार्थ्यांमध्ये आरक्षणाच्या विषयावरही चर्चा घडवून आणण्यात आली. आरक्षणाचा विचार केवळ आर्थिक परिस्थितीपुरता मर्यादित न ठेवता सामाजिक मागासलेपणा, समान संधी, प्रतिनिधित्व आणि सामाजिक न्याय या व्यापक संदर्भात विद्यार्थ्यांशी संवाद साधण्यात आला.

तसेच, ‘आरक्षण केवळ दहा वर्षांसाठी होते’ या प्रचलित गैरसमजाबाबत घटनात्मक तरतुदींच्या संदर्भात माहिती देण्यात आली. राजकीय प्रतिनिधित्वासाठी असलेल्या आरक्षणाच्या तरतुदी आणि शिक्षण तसेच सरकारी सेवांमधील आरक्षणाच्या तरतुदींमधील फरक विद्यार्थ्यांना समजावून सांगण्यात आला.

भारतीय संविधानातील अनुच्छेद १५(४) आणि १६(४) मधील तरतुदींच्या संदर्भात सामाजिक व शैक्षणिकदृष्ट्या मागास घटक तसेच राज्यसेवांमध्ये अपुरे प्रतिनिधित्व असलेल्या मागास वर्गांसाठी करण्यात आलेल्या विशेष तरतुदींवरही चर्चा करण्यात आली.

चित्रपटानंतर सामाजिक न्याय, समता, बंधुता, समान संधी, प्रतिनिधित्व आणि संविधानिक मूल्ये या विषयांवर विद्यार्थ्यांमध्ये विचारमंथन झाले. सामाजिक विषयांवरील चित्रपटांच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना प्रश्न विचारण्याची, चर्चा करण्याची आणि सामाजिक वास्तवाकडे चिकित्सक दृष्टिकोनातून पाहण्याची संधी मिळावी, हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश होता.

या उपक्रमात आदित्य मोरे, आर्यन रामराजे, चिरंजीत मोरे, गौतमी वानखेडे, काव्या कोकणे, प्रसाद मोरे, विराज मोरे, वंश केदार, यश वानखेडे, अमोल नन्नवरे, मोहित मोरे, नागेश वानखेडे, दुर्गेश वानखेडे, शौर्य नेरकर, भावेश खैरनार, मनीष मोरे, सुहास रामराजे आणि अनिल केदार यांनी सहभाग घेतला.

विद्यार्थ्यांना चित्रपट दाखविण्यासाठी बौद्ध महासभेचे सदस्य सुहास रामराजे आणि अनिल केदार यांनी आर्थिक सहकार्य केले. त्यांच्या सहकार्यामुळे विद्यार्थ्यांना सामाजिक विषयावरील चित्रपट पाहण्यासोबतच सामाजिक न्याय आणि संविधानिक मूल्यांवर विचार करण्याची संधी मिळाली.