बालविवाह निर्मूलनासाठी धुळे जिल्ह्याची राष्ट्रीय स्तरावर ऐतिहासिक कामगिरी

 

  बालविवाह निर्मूलनासाठी धुळे जिल्ह्याची राष्ट्रीय स्तरावर ऐतिहासिक कामगिरी 

बालविवाहमुक्त भारत अभियानाला जागतिक मान्यता ; २७ नोव्हेंबर ‘बाल, लवकर आणि सक्तीच्या विवाह निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस’ म्हणून घोषित

जनसंघर्ष न्यूज 

धुळे : बालविवाह निर्मूलनासाठी भारतासह जगभर सुरू असलेल्या प्रयत्नांना मोठे यश मिळाले असून, संयुक्त राष्ट्र महासभेने २७ नोव्हेंबर हा ‘बाल, लवकर आणि सक्तीच्या विवाह निर्मूलनासाठी आंतरराष्ट्रीय दिवस’ म्हणून घोषित करण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाचे धुळे जिल्ह्यातील सप्तशृंगी बहुउद्देशीय महिला संस्था आणि बालविवाह निर्मूलनासाठी कार्यरत संस्थांनी स्वागत केले आहे.

धुळे जिल्ह्यात गेल्या तीन वर्षांपासून ‘बालविवाहमुक्त भारत’ अभियान सातत्याने राबविण्यात येत आहे. Just Rights for Children यांच्या सहकार्याने सुरू असलेल्या या अभियानाचे नेतृत्व सप्तशृंगी बहुउद्देशीय महिला संस्थेच्या अध्यक्षा सौ. मीना भोसले करीत आहेत.

शाळा, महाविद्यालये आणि धार्मिक स्थळांमधून जनजागृती

बालविवाहाविरोधात शाळा, महाविद्यालये, मंदिरे, मशीद, चर्च, गुरुद्वारा तसेच विविध सार्वजनिक ठिकाणी जनजागृती कार्यक्रम घेण्यात आले. विद्यार्थी, पालक, शिक्षक, महिला, युवक आणि नागरिकांशी संवाद साधून बालविवाहाचे दुष्परिणाम, बालकांचे शिक्षण, बालविवाह प्रतिबंधक कायदा आणि नागरिकांची भूमिका याबाबत माहिती देण्यात आली.

“मुलीचे शिक्षण थांबवू नका, तिचे बालपण हिरावून घेऊ नका आणि योग्य वयापूर्वी तिचा विवाह करू नका,” हा संदेश विविध माध्यमांतून समाजापर्यंत पोहोचविण्यात आला.

या जनजागृतीमुळे बालविवाहाच्या प्रश्नावर समाजात चर्चा वाढली असून, बालविवाह रोखण्यासाठी नागरिकांनी पुढे यावे आणि आवश्यकतेनुसार प्रशासनाला माहिती द्यावी, यासाठी प्रोत्साहन मिळत आहे.

धुळे जिल्ह्यातील विविध घटकांचा सक्रिय सहभाग

या अभियानाचे वैशिष्ट्य म्हणजे धुळे जिल्ह्यातील विविध क्षेत्रातील व्यक्ती आणि संस्थांचा मिळालेला एकत्रित सहभाग. लोकप्रतिनिधी, जिल्हा प्रशासन, पोलीस प्रशासन, शासकीय अधिकारी-कर्मचारी, न्यायव्यवस्था, महिला व बाल विकास विभाग, पत्रकार, शिक्षक, विद्यार्थी, सामाजिक कार्यकर्ते, धार्मिक प्रतिनिधी आणि नागरिकांनी अभियानात सक्रिय सहभाग घेतला.

अभियानाला धुळे लोकसभा मतदारसंघाच्या खासदार सौ. शोभाताई बच्चाव, धुळे शहराचे आमदार श्री. अनुप अग्रवाल, धुळे शहराच्या महापौर सौ. मायादेवी परदेशी तसेच विविध मान्यवरांचे सहकार्य मिळाल्याचे संस्थेने नमूद केले आहे.

जागतिक चळवळीशी धुळ्याची नाळ

‘बालविवाहमुक्त भारत’ अभियान आता ‘Child Marriage Free World’ या व्यापक जागतिक चळवळीशी जोडले गेले आहे. बालविवाहामुळे मुलांचे शिक्षण थांबते, त्यांच्या आरोग्यावर परिणाम होतो आणि भविष्यातील संधी मर्यादित होतात. त्यामुळे बालविवाह रोखणे ही केवळ एका कुटुंबाची नव्हे तर संपूर्ण समाजाची जबाबदारी असल्याचा संदेश अभियानातून देण्यात येत आहे.

संस्थेच्या निवेदनानुसार, Just Rights for Children चे संस्थापक श्री. भुवन रिबू यांनी बालविवाह निर्मूलनाच्या जागतिक चळवळीत महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे. मार्च २०२६ मध्ये झालेल्या Commission on the Status of Women (CSW) मध्ये बालविवाह निर्मूलनासाठी स्वतंत्र आंतरराष्ट्रीय दिवस घोषित करण्याची मागणी जागतिक स्तरावर मांडण्यात आली होती.

“प्रत्येक बालकाला सुरक्षित बालपण आणि शिक्षणाचा अधिकार”

संयुक्त राष्ट्रांच्या निर्णयामुळे बालविवाहविरोधी लढ्याला आणखी बळ मिळाले असून, प्रत्येक मुलाला सुरक्षित बालपण, प्रत्येक मुलीला शिक्षण आणि प्रत्येक कुटुंबाला बालविवाहाच्या दुष्परिणामांपासून मुक्त समाज मिळावा, यासाठी सामूहिक प्रयत्नांची गरज असल्याचे सप्तशृंगी बहुउद्देशीय महिला संस्थेने म्हटले आहे.

बालविवाह थांबविणे, बालपण वाचविणे, मुलींचे शिक्षण सुनिश्चित करणे आणि बालविवाहमुक्त धुळे, महाराष्ट्र व भारत घडविणे, हा निर्धार व्यक्त करत संस्थेने अभियानात सहभागी सर्व लोकप्रतिनिधी, प्रशासन, सामाजिक संस्था, शिक्षक, पत्रकार आणि नागरिकांचे आभार मानले आहेत.